Landelijk Tijdschrift Vonk
oecumene aan de basis
voor gerechtigheid en vrede

interview ds. Agnès Gilles, Zeist
tekst: Aukje Tilma, freelance journalist

ldols in de kerk

De tijd dat de catechismus uit het hoofd moest worden geleerd ligt allang achter ons. Predikanten en opbouwwerkers proberen vandaag de dag een leuk en interessant catechisatie-uurtje aan te bieden, waarbij gezocht wordt naar voor jongeren aansprekende onderwerpen. Ondanks alle inspanningen moeten veel predikanten toch constateren dat de opkomst gering is en de interesse van catechisanten voor kerkelijke onderwerpen matig. Ook in Zeist liep men tegen bovengenoemde problematiek aan. Daarom vonden predikanten dat er iets nieuws moest komen en uiteindelijk werd besloten met Provider aan de slag te gaan. Dit project, ooit opgezet en begonnen in Huizen, is overgenomen en uitgewerkt door uitgeverij SGO. Het is een keuzecatechese, waarbij catechisanten zelf uit een aantal aangeboden items kunnen kiezen. Elk item bestaat uit hooguit twee tot drie avonden, en de onderwerpen van de items lopen zeer uiteen. Een voorbeeld van een door SGO aangeboden item is 'Wie ben ik?' over het onderwerp identiteit. Een ander voorbeeld is het onderwerp 'ldols' waarin vragen aan de orde komen als: 'Wie is jouw idol: Jim of Jamai, prinses Diana, moeder Theresa? ls het goed om iemand als voorbeeld te hebben?'

Geloofsopvoeding
Agnès Gilles is predikante van de SOW-wijkgemeente NoorderLicht en zeer enthousiast over Provider.'Wij hebben voor Provider gekozen omdat in dit project de ouders verantwoordelijk worden gehouden voor de geloofsopvoeding. Provider wil heel nadrukkelijk ouders ondersteuning bieden bij de gelovige opvoeding.' De wijkgemeentes in Zeist hebben dan ook voorafgaand aan het project eerst informatie over Provider naar de ouders gestuurd. Gilles: 'Wanneer ouders enthousiast zijn, dan heeft dat ook een positieve uitwerking op de kinderen.'

Sinds de start van het seizoen wordt in Zeist met Provider gewerkt, waarbij de opgerichte Werkgroep Provider de items bedenkt. Hoewel SGO verschillende, interessante items aanbiedt, heeft men er in Zeist voor gekozen zelf items te bedenken. Dat leidt tot onderwerpen die meer Zeist-specifiek zijn, zoals het item 'lk zie, ik zie, wat jij niet ziet...', waarbij jongeren een bezoek brengen aan het cursuscentrum van blindeninstituut Bartiméus Zeist. 'Het is leuk wanneer gemeenteleden zelf items aanbieden; dat verhoogt de betrokkenheid en versterkt het gemeenschapsgevoel. Verschillende mensen zorgen voor heel verschillende items', aldus Gilles.

Oecumenisch karakter
Daar komt nog bij dat het Provider-project in Zeist een sterk oecumenisch karakter heeft: niet alleen de SOW-wijkgemeenten doen mee, ook de katholieke kerk, de Thomaswijkgemeente (hervormde kerk) en de SOW-wijkgemeente van het naburige Austerlitz participeren in het project. 'We hebben nog meer kerken in Zeist aangeschreven waarvan we hopen dat ze in de toekomst ook mee gaan doen,' zegt Gilles.
Volgens de predikante ligt het aantrekkelijke van de oecumene in het feit dat jongeren niet meer met drie of vier, maar met veel jongeren zijn. 'Wanneer jongeren met meer jongeren zijn, dan werkt dat aanstekelijk en motiverend.' Het is daarom dat de Werkgroep Provider in Zeist ook aantrekkelijk foldermateriaal naar scholen in de omgeving heeft gestuurd. Gilles: 'We willen duidelijk maken dat iedereen welkom is. .  Neem je vrienden mee. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd.'

Dat ouders in het Provider-project een belangrijke rol spelen, blijkt ook uit de items die voor ouders worden aangeboden. 'Wij merken dat bij ouders een enorme behoefte bestaat om samen met andere ouders over geloofsopvoeding te praten,' zegt Gilles. 'Daarnaast willen we hen steunen bij de gelovige opvoeding, ook door bijvoorbeeld een item voor jongeren aan ouders aan te bieden. Zo is het item 'Hoe normaal is paranormaal' eveneens aan ouders gepresenteerd, zodat ouders op die manier in gesprek kunnen met hun kinderen.'

Flitsend aanbod
In Zeist is het enthousiasme van de werkgroep, de predikanten en de ouders groot. Maar hoe zit het met de jongeren? Als we aan het begin van het jaar ons oor te luisteren leggen op de informatiemarkt, waar een flitsend itemaanbod voor het komende halfjaar wordt gepresenteerd, zien we tientallen jongeren. De jongeren, vaak vergezeld door hun ouders, kiezen onder het genot van een kopje chocolademelk de items.die hen interesseren. 

Leo (bijna zestien) gaat voor het item met als titel 'Sta op!' Bij dit item gaat het erom een stem te laten horen tegen onrecht op school en op straat. Leo vertelt dat hij wel weet wat er bedoeld wordt. Iets zeggen over kleine pesterijtjes durft hij nog wel. Maar als enige iets zeggen met het risico zelf slachtoffer te worden? Hij is het buitenbeentje van de klas en zoekt eigenlijk een plaats waar hij over dit soort dilemma's kan praten. Een vriend had verteld dat dat bij Provider heel goed kan. Zijn eerste indruk is goed. En het item over blinde kinderen lijkt hem ook wel wat.

Judith van veertien geniet met volle teugen. Alle boeken van Harry Potter heeft ze inmiddels gelezen en ze gaat dan ook voor het item 'Een betoverende wereld' (over het laatste Harry Potter- boek). Ook het item 'Born to be free' spreekt haar aan. Natuurlijk is ze als vrije meid geboren, maar ze voelt zich soms ook gedwongen tot het dragen van bepaalde kleren, het luisteren van bepaalde muziek, het hebben van bepaalde dvd's. Geboren in vrijheid: hoe ziet dat er in de praktijk uit? Hoe kun jij daarin een voorbeeld zijn? En wat heeft dat dan met God te maken?

Mark (11 jaar) kiest voor het onderwerp: 'Bidden: massage-olie voor de ziel.' Nee, bidden vindt hij niets, maar het idee van olie... En hij is ook wel benieuwd wat nou precies je ziel is.

Achterover-leun-houding
Kun je zeggen dat Provider succesvol is? Gilles: 'Kijk, of het project echt succes heeft kunnen we pas na een aantal jaren zeggen. Maar we zijn wel aangenaam verrast door de opkomst en het enthousiasme van de jongeren en hun ouders. Jongeren vinden het prettig te kunnen kiezen voor een item dat hooguit drie avonden beslaat. Dat valt te overzien. Daarnaast moeten de jongeren bij bepaalde items zelf aan de slag, ze moeten actief worden. De achter-over-leun-houding verdwijnt.'
Op de vraag waarom Provider juist ook voor maatschappelijke items kiest zegt Gilles: 'Jongeren zitten niet echt te wachten op hoogkerkelijke onderwerpen. Natuurlijk worden die ook aangeboden, maar Provider wil een stapje verder gaan door maatschappelijke vraagstukken over bijvoorbeeld genetische manipulatie niet uit de weg te gaan. We merken dat jongeren graag antwoorden willen op vragen als 'Hoe sta ik als christen tegenover genetische manipulatie?' en 'Bestaat God wel?'. Deze vragen van jongeren komen aan de orde binnen de aangeboden items. Op die manier hopen we in gesprek te komen en te blijven met jongeren.' 
Om het Provider-project in Zeist nu al een succes te noemen, gaat misschien een stapje te ver, maar 'het enthousiasme van jongeren, ouders, gemeenteleden en itemgevers is groot en dat geeft ons als kerken het sterke gevoel dat we op de goede weg zitten.'